जगातल्या सर्वात मोठ्या नदीचा घसा सुकायला लागलाय.. तो कसा?

Image: report.az

ॲमेझाॅन ही दक्षिण अमेरिकेतली नदी. हीची ओळख केवळ अमेरिकेपुरतीच मर्यादित नाही. संपूर्ण जगासाठी ही अत्यंत महत्वाची नदी आहे. जगातली सर्वात मोठी नदी म्हणून ॲमेझाॅन नदीची ओळख आहे. जगातल्या इतर कोणत्याही नद्यांच्या तुलनेत ॲमेझाॅन नदीत सर्वात जास्त ताजं पाणी आहे. या नदीतून प्रती सेकंद दोन लाख लिटर्स पाणी समुद्रात येतं. ही नदी पेरु, बोलिविया, व्हेनेझुएला, कोलंबिया, ब्राझील या सहा देशांमधून वाहते. ॲमेझाॅन नदीचं हे एवढं मोठं साम्राज्य आहे. पण दुष्काळामुळे ही नदी कधी नव्हे ती इतकी सुकत चालली आहे. १२० वर्षात पहिल्यांदा ॲमेझाॅन नदीतील पाणी जगाने काळजी करावं इतकं कमी झालं आहे. ॲमेझाॅन नदी आटल्याचा परिणाम लाखो लोकांच्या जगण्यावर झाला आहे. तसेच ॲमेझाॅन नदीच्या आजूबाजूला असलेल्या जंगलावरही त्याचा परिणाम झाला आहे.

हेही वाचा!

ॲमेझाॅन नदी आटते तेव्हा..

ॲमेझाॅन नदीत छोट्या नद्या येवून मिसळतात. या छोट्या नद्या दुष्काळामुळे सुकल्याने ॲमेझाॅन नदीतील पाणी कमी झालं आहे. नदीच्या पात्रात पाण्याअभावी बोटी उभ्या आहेत. या नदीच्या आसपास अशी दुर्गम गावं आहेत, जिथे पोहोचण्यासाठी केवळ बोटींचाच उपयोग होतो. पण नदीला पाणीच नसल्याने बोटी चालत नाही, बोटींद्वारे या गावांना रोजच्या जीवनावश्यक वस्तूंची जी वाहतूक व्हायची ती बंद आहे. परिणाम दुर्गम भागातल्या लोकांना ॲमेझाॅन नदीचं पाणी आटल्याने अन्न, पाण्याच्या कमतरतेला सामोरं जावं लागतंय.

ॲमेझान नदीतील पाणी कमी होण्यास एल निनोस जबाबदार धरलं जातंय. एल निनोमुळे वातावरण तापलं, हवामान कोरडं झालं, त्याच्या परिणाम ॲमेझाॅन नदीच्या पात्रातील पाणी कमी होण्यावर झाला आहे असं ॲमेझाॅन नदीच्या आसपासच्या गावातले,ॲमेझाॅन नदीचे पाणी आटल्याने टंचाईचे चटके सोसणारे लोक म्हणत आहेत. ब्राझिलमधील दुष्काळाचा मोठा परिणाम ॲमेझाॅन नदीवर झाला आहे. ४ लाख ८१ हजार लोकांवर ॲमेझाॅन नदीचं पाणी आटल्याचा वाईट परिणाम झाला आहे.

३ महिने ॲमेझाॅन नदीच्या आसपासच्या गावात पाऊसच पडलेला नाही. पाणीच नसल्याने गावांवर मोठं संकट कोसळलं आहे. पाण्याअभावी स्वच्छता, पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर झाला आहे.

गावातील लहान मुलांना पाण्यामुळे डायरिया, उलट्या या आजारांची लागण झाली आहे.

एल निनो आणि त्यामुळे वाढत चाललेल्या तापमानाचा, त्यामुळे पाण्याचं तापमान वाढण्याचा परिणाम होवून ॲमेझाॅन नदीतले १००० रिव्हर डाॅल्फिन माशांचा मृत्यू झाला आहे.

हेही वाचा!

३ महिने ॲमेझाॅन नदीच्या आसपासच्या गावात पाऊसच पडलेला नाही. पाणीच नसल्याने गावांवर मोठं संकट कोसळलं आहे. पाण्याअभावी स्वच्छता, पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर झाला आहे.

गावातील लहान मुलांना पाण्यामुळे डायरिया, उलट्या या आजारांची लागण झाली आहे.

एल निनो आणि त्यामुळे वाढत चाललेल्या तापमानाचा, त्यामुळे पाण्याचं तापमान वाढण्याचा परिणाम होवून ॲमेझाॅन नदीतले १००० रिव्हर डाॅल्फिन माशांचा मृत्यू झाला आहे.

ॲमेझाॅन जंगल हे पर्जन्यवन म्हणून ओळखलं जातं. हे पर्जन्यवन पृथ्वीवरील इतर पर्जन्यवनांचे प्रतिनिधित्व करते. या पर्जन्यवनात कोट्यावधी जीव आहेत. प्राण्यांच्या, किटकांच्या प्रजाती आहेत. वनस्पती, प्राणी आणि किटकांची आवडती जागा म्हणजे ॲमेझाॅनचं पर्जन्यवन. तेही मोठ्या प्रमाणात ॲमेझाॅन नदीवर अवलंबून आहे.  म्हणूनच ॲमेझाॅन नदीचं पाणी आटल्याची बातमी वाचून पाहून जगभरातल्या लोकांच्या घशाला कोरड पडली आहे.

 Image: mymodernmet

ॲमेझाॅन नदी आटल्याचा असाही परिणाम

Image: wired

ॲमेझाॅन नदीतील पाणी कमी झाल्याने या नदीतल्या पोटात असलेल्या दगड गोट्यांचा खजिना उघडा होतोय. प्राचीन काळात दगडावर कोरलेल्या प्रतीमा, चेहरे दिसू लागले आहेत. त्यामुळे प्राचीन काळातील कलाकुसर, त्यामागचा दृष्टिकोन, सांस्कृतिक इतिहास यांचा अभ्यास अभ्यासकांना करता येणार आहे. 

काय वाटलं वाचून ? मजा आली? नवीन काहीतरी कळलं ?प्रश्न पडले?... लग्गेच कळवा! - कसं कळवणार ?

व्हाॅट्सॲप मेसेज करा  :  ९११२०५०५००

ईमेल पाठवा  : urjaa.online@gmail.com

क्लिक करा, मेसेज लिहा :https://urjaa.online/contact

आईबाबा बघावं तेव्हा हातात फोन घेऊन बसलेले असतात, मी फोन हातात घेतला की मात्र मला बोलतात. त्यांनी फोन बघितलेला चालतो, मग मी का नाही?

- साजुली वडनेरे

-आईबाबा सतत फोन वापरतात म्हणजे त्यावर फक्त टाईमपास करतात असं नाही. हल्ली ऑफिसची बरीचशी कामं ही मोबाइलवरच सुरु असतात. कदाचित घरी असतानाही आईबाबांना मोबाइलवरुन ती कामं करणं आवश्यक असतं. तो त्यांच्या ऑफिसमधल्याच कामाचा भाग असतो. त्यामुळे त्यांना मोबाइल बघण्याची इच्छा नसली तरी त्यांना तो पाहावाच लागतो. या मोबाइलमुळेच हल्ली आई बाबा ऑफिसमधून घरी आले तरी घरी आल्यासारखे वाटतच नाही.

आपल्याशी ते गप्पा मारत असले, खेळत असले किंवा आपण मस्त एकत्र बसून चित्रपट पाहात असलो, जेवत असलो तर मध्येच आई किंवा बाबांना फोन येतात. मग ते कामाचे असले की घ्यावेच लागतात. एवढंच कशाला घरी असताना कामाचे फोन आले की हातातली कामं सोडून आई बाबांना अनेकदा लॅपटाॅप उघडून काम करावं लागतं. यामुळे आपला जसा हिरमोड होतो तसा त्यांचाही होतो. घरी आल्यावर त्यांना आपल्यासोबत वेळ घालवायचा असतो. पण कामाला नाही म्हणता येत नाही. हा त्यांचा नाईलाज असतो. त्यामुळे आई बाबा जेव्हा मोबाइल पाहात असतात तेव्हा प्रत्येक वेळी ते टाइमपासच करत असतात असं नाही.

हेही वाचा!

- आई बाबांच्या मोबाइलवर तुझ्या शाळेचा, शिक्षकांचा, तुझ्या मित्र मैत्रिणींच्या पालकांचाही ग्रुप असेल. त्यावर आलेल्या सूचना, माहितीही आईबाबांना बघावी लागत असणारच.

मुलांनी अभ्यास वह्या पुस्तकातूनच करायचा असतो. त्यामुळे विरंगुळा म्हणून थोडावेळ तू मोबाइल बघितलास तर आईबाबा ते समजून घेतात. पण तू जर जास्तच वेळ मोबाइल पाहाण्यात घालवलास तर ते तुला रागावणारच.

- मोबाइल बघण्यात वेळ घालवण्यापेक्षा अभ्यास करणं, मैदानावर जाऊन मित्रमैत्रिणींसोबत खेळणं, पुस्तकं वाचणं हे तुझं आत्ता सगळ्यात महत्त्वाचं काम आहे. तू ते करावं अशी इच्छा आईबाबांची असते.

-लहान मुलांनी सतत मोबाइल बघितला तर त्याचे त्यांच्या डोळ्यांवर, बुद्धीवर, वाढीवरही दुष्परिणाम होतात. त्यामुळे आईबाबा जरी मोबाइल बघत असले तरी आपण मात्र तो कमीच बघावा, त्यातच आपला फायदा आहे.

काय वाटलं वाचून ? मजा आली? नवीन काहीतरी कळलं ?प्रश्न पडले?... लग्गेच कळवा! - कसं कळवणार ?

व्हाॅट्सॲप मेसेज करा : ९११२०५०५००

ईमेल पाठवा : urjaa.online@gmail.com

क्लिक करा, मेसेज लिहा :https://urjaa.online/contact