इलेक्ट्राॅनिक मातीत उगवले जव.. पण माती कुठे इलेक्ट्राॅनिक असते का?

हायड्रोपोनिक्स लागवडीमध्ये कमी जागेत लागवड करता येते. त्यासाठी उभ्या पध्दतीने लागवड केली जाते. संशोधक म्हणतात या पध्दतीचा वापर करुन लेट्यूस, औषधी वनस्पती आणि भाजीपाला पिकवला जावू शकतो.  त्यासाठी शास्त्रज्ञांनी हायड्रोपोनिक्स पध्दतीनेजव पिकवले आणि या या जवांच्या मुळांना विद्यूत उत्तेजन देवून त्यांची वाढ चांगली होते हे दाखवून दिले आहे. अशा प्रकारे रोपं लावून कमी साधनांमध्ये त्यांची चांगली वाढ दुप्पट गतीने करता येते असं संशोधक म्हणतात.

हायड्रोपोनिक लागवडीमध्ये खनिज लोकर ज्याला मिनरल वूल म्हटलं जातं त्याचा वापर केला जातो. या खनिज लोकरीचं जैविक पध्दतीने विघटन होत नाही. आणि ती ऊर्जा केंद्रित प्रक्रियेद्वारे निर्माण करता येते. इलेक्ट्राॅनिक लागवडीसाठीची इ साॅइल म्हणजे इ माती अर्थातच इलेक्ट्राॅनिक माती ही सेल्यूलोजने तयार झालेली असते. त्यात विद्यूत वहन करणारे पाॅलिमर ज्यांना 'पीईडीओटी' असं म्हणतात ते मिसळलेले असतात. अशा प्रकारचं मिश्रण नवीन नाही पण रोपं वाढवण्यासाठी, वनस्पती वाढवण्यासाठी त्याचा पहिल्यांदाच वापर करण्यात आला आहे. अशा प्रकारे इलेक्ट्राॅनिक मातीचा वापर करुन रोपं वाढवण्याचा प्रयोग करुन हायड्रोपोनिक लागवडीवर आणखी नवीन प्रयोग करण्याची प्रेरणा संशोधकांना मिळाली आहे.