प्रकल्पाची सुरुवात:

• विद्यार्थ्यांना निसर्ग निरीक्षणाचे महत्त्व समजावून सांगितले.
• निसर्ग निरीक्षण कसे करावे, नोंदी कशा घ्याव्यात, योग्य निरीक्षणासाठी कोणते साधन वापरावे (दुर्बीण, वही, पेन) याचे प्रशिक्षण दिले.
• शाळेच्या परिसरातील झाडे, प्राणी, पक्षी, कीटक यांची ओळख करून देण्याचा प्राथमिक टप्पा राबवला.
• विद्यार्थ्यांच्या कुतूहलाला चालना देण्यासाठी त्यांच्या प्रश्नांना उत्तरे देताना चर्चात्मक वर्ग घेतले.
• पर्यावरण अभ्यासक श्री. राजेंद्र केरकर यांचे मार्गदर्शन, तसेच विवेकानंद पर्यावरण जागृती फौज आणि वनश्री प्रतिष्ठान या संस्थांचे सहकार्य लाभले.

अंमलबजावणी:

• प्रत्येक आठवड्याला ठराविक दिवशी विद्यार्थ्यांसोबत निरीक्षण फेरीचे आयोजन केले.
• परिसरातील देवराई, पाणथळ भाग, नदीकाठ, डोंगर, रान, गावातील विविध ठिकाणी निरीक्षण दौरे केले.

या फेरीदरम्यान विद्यार्थ्यांनी 

पक्षी निरीक्षण सत्र: पक्षांचे आवाज, रंग, आकार, खाद्य व स्थलांतर यांचा अभ्यास केला.

• रोड किल सर्वेक्षण: रस्त्यावर मृत झालेल्या प्राण्यांचे नोंद करून, वाहतुकीच्या प्रभावाचे विश्लेषण केले.
• वृक्षओळख: झाडांची पाने, फुले, फळे आणि साल यांच्या आधारे ओळख पटवली.
• औषधी वनस्पती शोध: स्थानिक औषधी वनस्पती आणि त्यांचे पारंपरिक उपयोग जाणून घेतले.
• पाणथळ क्षेत्र अभ्यास: बेडूक, मासे, पक्षी आणि पाणवनस्पतींचे निरीक्षण केले.
• निरीक्षण करताना विद्यार्थ्यांनी माहिती व नोंदी डायरीत लिहिल्या.
• स्थानिक लोकांकडून कडून पारंपरिक माहिती संकलित केली.
• मार्गदर्शक शिक्षकांनी विशिष्ट पद्धतीने डेटा संकलनाचे तंत्र शिकवले.

इतर उपक्रम आणि पूरक क्रियाकलाप:

• काही वेळा विद्यार्थ्यांसोबत 'नदीकाठ वर्ग', 'देवराई भेट', 'निसर्गभेट' घेतली.
• मुलांनी स्वतःचे निरीक्षण फलक तयार केले.
• जैवविविधता पूरक उपक्रम राबवले.
• नोंदी घेतल्यानंतर चर्चा सत्र आयोजित केली ज्यात प्रत्येकाने आपापल्या निरीक्षणाचा सादरीकरण केले.

अडचणी आणि आव्हानं

• सर्वसाधारणपणे अशा प्रकारच्या प्रकल्पांमध्ये अनेक अडचणी येतात — झाडांची ओळख, वैज्ञानिक नावे शोधणे, दुर्गम भागात जाणे, भीती वाटणे, डेटा संकलनातील अडचणी वगैरे. मात्र, ‘जैवविविधता डायरी’ प्रकल्पात अशा कोणत्याही मोठ्या अडचणी आल्या नाहीत. या यशाचे मुख्य कारण म्हणजे प्रकल्पाचे नेतृत्व करणारे शिक्षक संकेत नाईक हे स्वतः गेली २५ वर्षे पर्यावरण आणि निसर्ग संवर्धन क्षेत्रात सक्रिय आहेत. त्यांच्या समृद्ध अनुभवाचा आणि दैनंदिन निसर्ग अभ्यासाचा या प्रकल्पाला मोठा फायदा झाला. तसेच या प्रकल्पात ‘विवेकानंद पर्यावरण जागृती फौज (केरी, गोवा)’ आणि ‘वनश्री प्रतिष्ठान (सिंधुदुर्ग, महाराष्ट्र)’ या दोन नामांकित पर्यावरण संस्थांचा सातत्याने मिळालेला मार्गदर्शन आणि सहकार्यदेखील अत्यंत मोलाचे ठरले.
• निसर्ग हा स्वतःच एक शिक्षक आहे. योग्य दृष्टी, अनुभव आणि मार्गदर्शन असल्यास तो शिकण्याची संधी सतत देतो. हाच दृष्टिकोन ठेवून या प्रकल्पाची अंमलबजावणी अतिशय सुकर आणि यशस्वी झाली. 
• थोडक्यात:अडचणी नव्हत्या असे नाही, पण त्या येण्यापूर्वीच अनुभव, नियोजन आणि मार्गदर्शनाच्या जोरावर त्या टाळल्या गेल्या.

प्रकल्पाचा परिणाम आणि प्रभाव:

विद्यार्थ्यांमध्ये:

• निरीक्षणक्षमता आणि पर्यावरणीय जाणीव वाढली.
• शाळा आणि परिसरातील प्रत्येक झाड, पक्षी, कीटक ओळखण्याची क्षमता वाढली.
• सर्जनशीलता आणि संशोधन वृत्ती वाढली.

समाजावर:

• गावकरी देखील आता निसर्ग संवर्धनासाठी पुढाकार घेत आहेत.

शाळेवर:

• "ऊर्जा उपक्रम" अंतर्गत ५०,००० रुपयांची रक्कम अनुदान म्हणून मिळाली.
• "गोव्यातील एकमेव निवडलेली शाळा" म्हणून राज्यस्तरीय ओळख निर्माण झाली.

पुढील योजना:

• पुस्तक रूपी जैवविविधता डेटाबेस तयार करणे. ‘लोकमत ऊर्जा’ कडून मिळालेल्या निधीचा त्यासाठी वापर करणे.